Atlas Historyczny Polski w XVI w. / Historical Atlas of Poland in 16th c.

This time, instead of publishing an archival map, we intend to share – courtesy of the Institute of History of Polish Academy of Sciences - Polish Historical Atlas of the 16th (scale: 1: 250 000). The concept dates back to the end of the 19th century and includes the cartographic reconstruction of the settlement network in the second half of the 16th century (with the distinction of royal and ecclesiastical property), state’s administrative and ecclesiastical, the road network and the natural landscape (water, vegetation, relief). The presented map is a mosaic of the previously elaborated works with coherent graphical form. The ongoing works on the Polish Historical Atlas are to be finished by 2020 and can be followed on the “Atlas of Sources and Materials for History of Old Poland” website.

Tym razem, zamiast map archiwalnych, udostępniamy – dzięki uprzejmości Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk – Atlas Historyczny Polski w XVI wieku w skali 1:250 000. Koncepcja jego opracowania sięga końca XIX wieku i obejmuje rekonstrukcję kartograficzną sieci osadniczej drugiej połowy XVI wieku (z wyróżnieniem własności królewskiej i duchownej), podziałów terytorialnych państwowych i kościelnych, sieci dróg i krajobrazu naturalnego (wody, roślinność, rzeźba terenu). 

W latach 1968-2008 wydano pięć tomów serii:

Stefan Wojciechowski, Województwo lubelskie w drugiej połowie XVI wieku, pod red. W. Pałuckiego, Warszawa 1966 (t. 3);

Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku, pod red. W. Pałuckiego, A. Dunin-Wąsowiczowa, I. Gieysztorowa, J. Humnicki, W. Kalinowski, W. Lewandowska, K. Pacuski, W. Pałucki, H. Rutkowski, W. Szaniawska, Warszawa 1973 (t. 7);

Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku, pod red. W. Pałuckiego, A. Dunin-Wąsowiczowa, W. Lewandowska, K. Pacuski, W. Pałucki, H. Rutkowski, Warszawa 1993 (t. 2);

Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku, pod red. H. Rutkowskiego, K. Chłapowski, A. Dunin-Wąsowiczowa, S. K. Kuczyński, K. Pacuski, E. Rutkowska, S. Trawkowski, M. Wilska, Warszawa 1998 (t. 5);

t. 1: Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku, pod red. H. Rutkowskiego, K. Chłapowski, J. Duma, K. Follprecht, J. Laberscheck, E. Rutkowska, H. Rutkowski, R. Skowron, J. Suproniuk, M. Wilska, M. Zbieranowski, Warszawa 2008 (t. 1).

Prezentowana mapa to połączenie wcześniejszych wydań poszczególnych województw w jednolitej formie graficznej, z zachowaniem ciągłości rysunku.

Obecnie projekt jest rozwijany z wykorzystaniem GIS, a jego zakończenie planuje się na rok 2020. Część materiałów, zarówno tych opracowanych dotychczas, jak i tych, nad którymi obecnie toczą się prace są dostępne w „Atlasie Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski”. Znajduje się tam np. wstępna wersja mapy obszarów, które są w trakcie opracowywania (Wielkopolska) lub dopiero w planach (Prusy Królewskie, Kujawy, Podlasie). Sukcesywnie są tam również zamieszczane treści z map przeglądowych oraz przede wszystkim podstawowe źródła. W dalszej perspektywie baza może objąć także tereny i przedziały czasowe innych serii Atlasu historycznego Polski, jak mapa ziem ruskich w XVI w. czy województwa krakowskiego i Śląska w XVIII w., oraz analogiczne wydawnictwa spoza niej, np. dla ziemi lubuskiej czy Prus Książęcych.

1 kwietnia 2015, o godz. 13:00 w Instytucie Historii PAN odbędzie się spotkanie promocyjne projektu:

blog comments powered by Disqus